Este blog pretende contribuír a salvar palabras de noso que teñan a punto de morrer porque a xente nova nun las conoce ou cuase nun las usa.

Agradecemos a colaboración de todos. Podedes aportar palabras novas, comentar as esistentes ou feryes correccióis. Tamén podedes amecer datos interesantes sobre as palabras que recoyamos: exemplos d'uso, acepcióis diferentes, comentarios sobre a construcción gramatical ou cualquera outra cousa que vos pareza relevante.

El blog recoye namáis palabras que nun teñan xa incluidas nestas publicacióis:

- Suárez Fdez., X. M. (1996): Vocabulario de Mántaras (Tapia).
- Díaz López, J. & M. García Galano (1996): Vocabulario d'A Roda.
- Fernández Vior, J. A. (1998): Vocabulario da Veiga.
- Álvarez Lebredo, M. C. (2003): "Pequena contribución léxica al galego asturiano".

Ás publicacióis anteriores amecemos dende el ano 2022, el Diccionario do Galego de Asturias, de Carlos Varela Aenlle, publicado pola Universidá de Vigo, unha obra ben completa que contén léxico de cuase todos os vocabularios que se foron editando na nosa zona d'Entrambasauguas, ademáis de datos recoyidos pol autor nunha investigación mui rigorosa y exhaustiva. Esta incorporación supón qu'a partir d'agora nun aparecerán na Salvadeira palabras ou espresióis contidas en Varela (2021), peró nun eliminamos as entradas que se foron publicando en anos anteriores á aparición desa obra.

Nel índiz alfabético d'etiquetas podedes topar fácilmente todo el material que vamos publicando. Amáis de palabras, recoyemos ditames y espresióis. Podedes enviar as vosas contribucióis por medio dos comentarios.

xoves, 17 de outubro de 2013

RISÓN




s. m. Instrumento formao por unha barra de ferro y varios brazos curvaos pra riba con un gancho na punta, que se bota al fondo del mar pr'asegurar as embarcacióis.



RECONSONAR


v. intr. Volver dormecer despós d'espertar.

      Ex.: Espertóume mui cedo el ruido da caye, peró inda reconsonén un chinisco ouguindo a radio.


CUALQUERA, QUENQUERA

Os pronomes indefinidos cualquera y quenquera úsanse na espresión:

              Cualquera con quenquera.

É unha espresión despectiva que s'usa condo se quer dar a entender que nun importa quén señan dúas ou máis personas das que se fala.

Ex.:   - Pos quen son esos dous que van ei?
         - Cualquera con quenquera...! Todo xentuaya.





SEMENTE


A palabra semente úsase tamén na espresión

                nun quedar [de daqué] nin a semente

que significa que nun queda nada de nada, qu'algo desaparecéu totalmente.

Ex.: Toda aquela xente marchóu: unhos pra Oviedo, outros pa Madrid, muitos moriron sin fiyos... Das familias de sempre nun quedóu nin a semente.



martes, 15 de outubro de 2013

CEGAR

cegarse
v. intr. pron.   Atazarse el basadoiro al xuntarse muita herba y reices na reya.


[Este uso da palabra cegarse ta rexistrado en Vilanova d'Ozcos, según información d'un dos nosos colaboradores.]



domingo, 13 de outubro de 2013

CORTAR

El verbo cortar aparece nel ditame:

         Corta lo que ve, deixa lo qu'encontra,


referido ás ferramentas cortantes (cuitelos, tixeiras, gadañas...) que nun cortan ben porque tan cegos ou emboutaos.



[Agradezo esta aportación a un mantarego, seguidor d'A Salvadeira, que xa m'apurríu unha chía d'informacióis interesantes.]


luns, 7 de outubro de 2013

EMPETAR


v. tr / intr.   1. Meter [os cuartos] nel peto.  2.  Aforrar, economizar, xuntar el dieiro y nun gastalo.

  Ex.: ¿Cómo nun iba deixar aos fiyos ricos? ¡Si tuvo toda a vida empetando!




ZON

s. m. Cantidá mui pequena d'unha cousa.

  Ex.:   - ¿Cónto unto ye botache al caldo?
           - Boténye tanto como un zon.


[NOTA: Esta palabra, anque nun vén nos vocabularios máis novos, si ta recoyida en Acevedo Huelves y Fernández (1932)].


       
       

CEGO, -A

adx. Que nun corta [un cuitelo] porque ta emboutao.


[NOTA: Díaz López y García Galano recoyen el verbo cegarse col significao de perder el filo unha ferramenta de corte.]